ชื่อภาษาจีนเฉิงไห่ เจิ้งหวังมู่ (澄海郑王墓)ที่ตั้งหมู่บ้านหัวฝู่ อำเภอเฉิงไห่ (Chenghai), นครซัวเถา, มณฑลกวางตุ้งปีที่สร้างพ.ศ. 2327 (รัชสมัยจักรพรรดิเฉียนหลง ปีที่ 47)ลักษณะสุสานฉลองพระองค์ ป้ายหินแกรนิตสีชมพู อักษรทองความสำคัญศูนย์รวมจิตใจของคนไทยเชื้อสายจีน และสัญลักษณ์ความสัมพันธ์ไทย-จีน
ในประเทศไทย เรามักจะคุ้นตากับ “พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช” ที่ประดิษฐานอยู่ตามจังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศ เพื่อระลึกถึงวีรกรรมการกอบกู้เอกราช แต่ทราบหรือไม่ว่า ที่เมืองจีนซึ่งเป็นบ้านเกิดของพระราชบิดาของพระองค์ ก็มีอนุสรณ์สถานเพียงแห่งเดียวที่ชาวจีนเรียกขานกันว่า “สุสานพระเจ้าตากสินมหาราช”
ตามรอยเสด็จฯ “คืนถิ่นจีนใหญ่”ข้อมูลความเรียบง่ายแต่เปี่ยมด้วยศรัทธาของสุสานแห่งนี้ ถูกถ่ายทอดผ่านพระราชนิพนธ์ใน สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เรื่อง “คืนถิ่นจีนใหญ่” เมื่อครั้งเสด็จฯ เยือนหมู่บ้านหัวฝู่ อำเภอเฉิงไห่ (เท่งไฮ้) เมื่อปี พ.ศ. 2540
ในพระราชนิพนธ์ระบุว่า สุสานตั้งอยู่ห่างจากถนนใหญ่ประมาณครึ่งกิโลเมตร มีลักษณะที่แตกต่างจาก “ฮวงซุ้ย” จีนทั่วไปที่มักจะทำเป็นส่วนโค้ง แต่ที่นี่มีลักษณะคล้ายหลุมศพทางตะวันตก มีป้ายหินแกรนิตสีชมพูสลักตัวอักษรจีนสีทอง
แปลความได้ว่า:”สุสานฉลองพระองค์และพระมาลาของพระเจ้าตากสินแห่งกรุงสยาม สร้างขึ้นในปีที่ 47 แห่งรัชสมัยเฉียนหลง (ค.ศ. 1784) บูรณะใหม่เมื่อฤดูใบไม้ร่วงปี ค.ศ. 1985″
ปริศนาภายในสุสาน: ทำไมต้องไปสร้างที่เมืองจีน?แม้พระองค์จะทรงกระทำคุณูปการยิ่งใหญ่ ณ แผ่นดินสยาม แต่เหตุใดจึงมีสุสานอยู่ที่อำเภอเฉิงไห่?
คำตอบนี้ซ่อนอยู่ในประวัติศาสตร์แห่งความกตัญญูและสายเลือดสุสานฉลองพระองค์ (衣冠墓 – Yīguān mù): ภายในสุสานไม่ได้บรรจุพระบรมศพ แต่บรรจุ “ฉลองพระองค์” (เสื้อผ้า) และ “พระมาลา” (หมวก) รวม 2 ชุด คือชุดรูปแบบไทยและรูปแบบจีน
สายสัมพันธ์จากข้าราชบริพาร: หลังจากพระองค์สวรรคตได้ 2 ปี ข้าราชบริพารเชื้อสายจีนได้นำสิ่งของเหล่านี้กลับมามอบให้พระญาติที่หมู่บ้านหัวฝู่ เพื่อสร้างเป็นที่สักการะและรำลึกถึงพระองค์ในฐานะบุคคลผู้เป็นความภูมิใจของตระกูลและชุมชนสัญลักษณ์ของ “แต้อ๋อง”:
ชาวจีนแต้จิ๋วในยุคนั้นเรียกพระองค์ว่า “แต้อ๋อง” (กษัตริย์ตระกูลแต้) การสร้างสุสานนี้จึงเป็นเครื่องยืนยันถึงความเคารพรักที่ชาวจีนมีต่อพระมหากษัตริย์ไทยผู้มีเชื้อสายจีนแต้จิ๋วข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับสุสาน
จากความเรียบง่ายสู่ความยิ่งใหญ่ในอดีตสุสานแห่งนี้มีความเรียบง่ายมาก แต่ด้วยพลังศรัทธาของนักธุรกิจชาวไทยและผู้มีจิตศรัทธา ได้ร่วมกันบูรณะครั้งใหญ่เพื่อปรับปรุงภูมิทัศน์ให้สมพระเกียรติและอำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวที่เดินทางไปสักการะปัจจุบัน “เจิ้งหวังมู่” ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ แต่เป็นประจักษ์พยานที่ยังมีชีวิตถึงความผูกพันที่ตัดไม่ขาดระหว่างไทยและจีน ผ่านเรื่องราวของวีรกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ที่ชื่อว่า “พระเจ้าตากสินมหาราช”
ข้อมูลประกอบ https://www.silpa-mag.com/culture/article_102315