ศาลฎีกาสหรัฐอเมริกามีคำวินิจฉัยเมื่อวันศุกร์ที่ 20 กุมภาพันธ์ 2569 ระบุว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ละเมิดกฎหมายของรัฐบาลกลาง หลังดำเนินมาตรการเรียกเก็บภาษีนำเข้าสินค้าทั่วโลกโดยอาศัยอำนาจพิเศษอย่างกว้างขวาง คำตัดสินดังกล่าวถือเป็นความพ่ายแพ้ครั้งใหญ่ของทำเนียบขาวในประเด็นสำคัญที่เชื่อมโยงกับนโยบายต่างประเทศและวาระเศรษฐกิจหลักของผู้นำสหรัฐฯ
คำวินิจฉัยครั้งนี้นับเป็นความพ่ายแพ้ที่สำคัญที่สุดของรัฐบาลทรัมป์สมัยที่สองต่อศาลฎีกาซึ่งมีแนวคิดอนุรักษ์นิยม โดยก่อนหน้านี้ในปีที่ผ่านมา ศาลเคยมีคำสั่งฉุกเฉินหลายครั้งที่เข้าข้างประธานาธิบดีในคดีที่เกี่ยวข้องกับนโยบายการอพยพ การปลดผู้นำหน่วยงานอิสระ และการปรับลดงบประมาณภาครัฐในวงกว้าง
จอห์น โรเบิร์ตส์ ประธานศาลฎีกา เป็นผู้เขียนคำวินิจฉัยเสียงข้างมาก โดยศาลมีมติ 6 ต่อ 3 เสียง เห็นว่ามาตรการภาษีนำเข้าดังกล่าวเกินขอบเขตที่กฎหมายให้อำนาจไว้ ศาลระบุว่า ประธานาธิบดีได้อ้างอำนาจพิเศษเพื่อกำหนดภาษีนำเข้าสินค้าในระดับ จำนวน ระยะเวลา และขอบเขตที่ไม่จำกัด ซึ่งไม่สอดคล้องกับกรอบกฎหมายของรัฐสภา
ในคำวินิจฉัย ศาลชี้ว่า เมื่อพิจารณาจากบริบททางรัฐธรรมนูญ ประวัติศาสตร์ และขอบเขตของอำนาจฝ่ายบริหาร ประธานาธิบดีจำเป็นต้องได้รับการอนุญาตจากรัฐสภาอย่างชัดเจนก่อนใช้อำนาจในลักษณะดังกล่าว พร้อมย้ำว่าอำนาจฉุกเฉินที่ทรัมป์พยายามอ้างนั้น “ไม่เพียงพอ” ตามหลักกฎหมายของรัฐบาลกลาง
ก่อนหน้านี้ ศาลการค้าระหว่างประเทศของสหรัฐ มีคำสั่งระงับการบังคับใช้มาตรการภาษีศุลกากรทั้งหมด โดยชี้ว่าประธานาธิบดีทรัมป์ใช้อำนาจเกินขอบเขตของกฎหมาย International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) โดยศาลระบุว่า อำนาจในการบังคับใช้ภาษีดังกล่าวเป็นของสภาคองเกรส ไม่ใช่ของประธานาธิบดี
ต่อมา ศาลอุทธรณ์มีคำวินิจฉัยยืนตามคำตัดสินของศาลการค้าระหว่างประเทศ โดยให้เพิกถอนมาตรการภาษีส่วนใหญ่ เนื่องจากปธน.ทรัมป์ใช้อำนาจเกินขอบเขตของ IEEPA