ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) หรือศาลโลก ได้อ่านคำพิพากษาเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ตัดสินว่า เมียนมามีเจตนาและได้กระทำการ “ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์” (Genocide) ต่อชาวโรฮิงญาจริง ซึ่งถือเป็นการละเมิดอนุสัญญาว่าด้วยการป้องกันและลงโทษความผิดอาญาฐานฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ปี ค.ศ. 1948
สาระสำคัญของคำพิพากษา
- การกระทำความผิดของกองทัพเมียนมา : ยูจิ อิวาซาวะ ประธานศาลโลก แถลงว่าหลักฐานชี้ชัดว่ากองกำลังความมั่นคงของเมียนมาได้สังหารพลเรือนชาวโรฮิงญาไปราว 10,000 คน รวมถึงก่อความรุนแรงทางเพศอย่างกว้างขวาง ทำร้ายเด็กอย่างโหดเหี้ยม และโจมตีชาวโรฮิงญาที่กำลังหลบหนีข้ามพรมแดนไปยังบังกลาเทศ
- ปฏิเสธข้อโต้แย้งของเมียนมา : ศาลไม่รับฟังคำกล่าวอ้างของเมียนมาที่ระบุว่าปฏิบัติการกวาดล้างในปี 2016–2017 เป็นเพียงการตอบโต้กลุ่มติดอาวุธ ARSA ที่โจมตีด่านตำรวจ โดยศาลชี้ให้เห็นถึงเจตนาทำลายล้างกลุ่มชาติพันธุ์โรฮิงญา

สำหรับ คดีนี้ประเทศแกมเบียเป็นผู้ยื่นฟ้องเมียนมาตั้งแต่ปี 2019 โดยเรียกร้องให้ศาลสั่งเมียนมายุติการละเมิดสิทธิ ดำเนินคดีกับผู้รับผิดชอบ รับรองสิทธิในการระบุตัวตนเป็นชาวโรฮิงญา คืนทรัพย์สิน ชดเชยความเสียหาย และรับประกันการเดินทางกลับบ้านเกิดอย่างปลอดภัยให้แก่ผู้ลี้ภัยกว่า 1.3 ล้านคน (ส่วนใหญ่กว่า 1.2 ล้านคนอาศัยอยู่ในค่ายผู้ลี้ภัยเมืองค็อกซ์บาซาร์ ประเทศบังกลาเทศ)
ผลกระทบและนัยสำคัญระดับโลก
อย่างไรก็ตาม แม้ศาลโลกจะไม่มีกำลังตำรวจหรือกองทัพในการบังคับใช้คำพิพากษาโดยตรง แต่คำตัดสินถือเป็นข้อผูกพันทางกฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่งจะเพิ่มแรงกดดันทางการทูต การคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ รวมถึงส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์และการค้าของกลุ่มประเทศอาเซียนกับนานาชาติ เช่น สหภาพยุโรป

นักวิเคราะห์ มองว่า คำตัดสินคดีเมียนมานี้ถูกจับตามองอย่างใกล้ชิดจากทั่วโลก โดยเฉพาะสหรัฐฯ และอิสราเอล เนื่องจากถูกมองว่าจะเป็นบรรทัดฐานสำคัญในการพิจารณาคดีที่แอฟริกาใต้ยื่นฟ้องอิสราเอลในข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในฉนวนกาซาด้วย



