วันที่ 27 ตุลาคม 2568 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า FaceBook ธนาคารแห่งประเทศไทย – Bank of Thailand ได้รวบรวมภาพธนบัตรที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พร้อมข้อความ “สถิตในดวงใจไทยนิรันดร์  น้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณและร่วมถวายความอาลัย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ธนาคารแห่งประเทศไทย รวมภาพ “ธนบัตรที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง” ทั้งหมด 7 แบบ

รวมภาพ “ธนบัตรที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง”

ธนบัตรที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 12 สิงหาคม 2559

ภาพด้านหน้า

• มีลักษณะและสีเช่นเดียวกับธนบัตรแบบสิบหกชนิดราคา 500 บาท

ภาพด้านหลัง

• พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พร้อมพระราชโอรสและพระราชธิดาเมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์
• พระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ขณะทอดพระเนตรผลงานศิลปาชีพที่เป็นฝีมือของราษฎรในโครงการพัฒนาตามพระราชดำริ ณ บ้านรวมไทย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
• ภาพโขนพระราชทาน ชุด จองถนน ภาพกระเป๋าย่านลิเภาซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ศิลปาชีพ รวมทั้งภาพพรรณไม้ ที่ได้รับพระราชทานพระราชานุญาตให้เชิญพระนามาภิไธยเป็นมงคลนาม ได้แก่ คัทลียาควีนสิริกิติ์และกุหลาบควีนสิริกิติ์

แนวความคิดในการออกแบบธนบัตร

นำมาจากพระราชสมัญญา “อัคราภิรักษศิลปิน” มีความหมายว่า “ศิลปินยิ่งใหญ่ผู้ปกปักรักษางานศิลปะ” ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบถวายพระราชสมัญญานี้ เพื่อเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 12 สิงหาคม 2555 และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานัปการ ในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู ส่งเสริม สืบทอด และพัฒนามรดกทางศิลปวัฒนธรรมของแผ่นดินให้เจริญรุ่งเรืองอย่างต่อเนื่อง อันเป็นประโยชน์ยิ่งต่อพสกนิกรชาวไทยและชาติบ้านเมือง อาทิ ชุดไทยพระราชนิยม งานด้านศิลปาชีพ และโขนพระราชทาน

• ลักษณะพิเศษ ลายรัศมีสีส้มเบื้องหลังพระฉายาลักษณ์และภาพกุหลาบควีนสิริกิติ์ และในส่วนที่พิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษสีส้ม จะเป็นสีเหลืองเรืองแสง เมื่อส่องภายใต้รังสีเหนือม่วง
• ขนาด 72 x 156 มิลลิเมตร เช่น เดียวกับธนบัตรแบบ 16 
• ชนิดราคา 500 บาท  ​
• จ่ายแลกในราคา 500 บาท 
• ประกาศออกใช้ ​ลงวันที่ 7 กรกฎาคม 2559
• วันออกใช้ ​วันที่ 11 สิงหาคม 2559 

ธนบัตรที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 12 สิงหาคม 2555

ภาพด้านหน้า

• พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในฉลองพระองค์ครุยมหาจักรีบรมราชวงศ์ คู่กับพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในฉลองพระองค์ชุดไทยประยุกต์
• ภาพพระราชพิธีสถาปนาพระอิสริยยศเมื่อครั้งเป็นสมเด็จพระบรมราชินี
• ภาพดอกกุหลาบควีนสิริกิติ์ และดอกคัทลียาควีนสิริกิติ์  

ภาพด้านหลัง

• พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในฉลองพระองค์ครุยมหาจักรีบรมราชวงศ์ คู่กับพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในฉลองพระองค์ชุดไทยประยุกต์
• ภาพพระราชพิธีสถาปนาพระอิสริยยศเมื่อครั้งเป็นสมเด็จพระบรมราชินี
• ภาพดอกกุหลาบควีนสิริกิติ์ และดอกคัทลียาควีนสิริกิติ์  

แนวความคิดในการออกแบบธนบัตร

​ธนบัตรที่ระลึกฉบับนี้มีแนวคิดการออกแบบที่มุ่งเน้นความสวยงาม อ่อนหวาน และมุ่งแสดงให้เห็นถึงการที่พระองค์ทรงเป็นคู่พระบารมีของพระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร  ทรงช่วยแบ่งเบาพระราชภาระในการทำนุบำรุงพระราชอาณาจักรและพสกนิกรเคียงข้างกันสมอมา ดังปรากฏชัดในพระราชกรณียกิจนานัปการที่เชิญมาจารึกไว้ในธนบัตรที่ระลึกนี้ 

• ลักษณะพิเศษ ลายน้ำเป็นอักษรพระนามาภิไธย “ส.ก.” ภายใต้พระมหามงกุฎ และแถบสีฟ้าฝังในเนื้อกระดาษ ภายในมีตัวเลข “80” และจะเปลี่ยนเป็น “รูปดอกกุหลาบ” เมื่อพลิกธนบัตรไปมา ซึ่งนำมาใช้เป็นครั้งแรกในธนบัตรไทย
• ขนาด : 8 x 16.20 เซนติเมตร
• ชนิดราคา 80 บาท
• จ่ายแลกในราคา 120 บาท พร้อมแผ่นพับ
• ประกาศออกใช้ : ลงวันที่ ​15 มิถุนายน 2555
• วันออกใช้ : วันที่ 9 สิงหาคม 2555​

ธนบัตรที่ระลึกเนื่องในอภิลักขิตสมัยมหามงคลวันราชาภิเษกสมรส และวันบรมราชาภิเษกครบ 60 ปี พุทธศักราช 2553

ภาพประธานด้านหน้า

• ​​มีลักษณะและขนาดเช่นเดียวกับ ธนบัตรแบบ 15 ชนิดราคา 100 บาท ที่ใช้หมุนเวียน

ภาพประธานด้านหลัง

• เชิญพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ขณะทรงโบกพระหัตถ์ และพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นภาพการเสด็จออกมหาสมาคม ในงานพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม พุทธศักราช 2549 ซึ่งเป็นภาพที่ติดตาตรึงใจของพสกนิกรทั้งปวง  แสดงถึงการเป็นคู่บุญบารมี  และเป็นภาพที่มีความเชื่อมโยงระหว่างการเสด็จขึ้นครองราชย์ และการบรมราชาภิเษกครบ 60 ปี 

แนวความคิดในการออกแบบธนบัตร

​ธนบัตรที่ระลึกชนิดราคา 100 บาท นี้ มีลักษณะด้านหน้า สี และขนาดเหมือนกับธนบัตรหมุนเวียนแบบสิบห้า(รุ่นสอง) ชนิดราคา 100 บาท เว้นแต่ลักษณะที่ปรากฏด้านหลัง ได้ปรับเปลี่ยนมาเป็นเรื่องราวอันเกี่ยวเนื่องกับการราชาภิเษกสมรส และการบรมราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร และสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ภาพด้านหลัง เชิญพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ขณะทรงโบกพระหัตถ์ และพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เป็นภาพการเสด็จออกมหาสมาคม ในงานพระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี ณ พระที่นั่งอนันตสมาคม พุทธศักราช 2549 ซึ่งเป็นภาพที่ติดตาตรึงใจของพสกนิกรทั้งปวง  แสดงถึงการเป็นคู่บุญบารมี  และเป็นภาพที่มีความเชื่อมโยงระหว่างการเสด็จขึ้นครองราชย์ และการบรมราชาภิเษกครบ 60 ปี 

ตอนล่างของธนบัตรมีข้อความ “ราชาภิเษกสมรสครบ 60 ปี 28 เมษายน 2553” และ “บรมราชาภิเษกครบ 60 ปี 5 พฤษภาคม 2553” เชิญพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงหลั่งทักษิโณทกในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ประดับด้วยลายดอกพิกุล 6 ดอก สื่อความหมายถึง การบรมราชาภิเษกครบ ๖๐ ปี

เบื้องซ้ายมุมบน เชิญพระราชลัญจกรประจำพระองค์รัชกาลที่ 9 พิมพ์บนธงชาติไทย สื่อความหมายถึง ความเป็นชาติไทย ซึ่งประกอบด้วย สถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์

เบื้องซ้ายมุมล่าง เชิญพระปฐมบรมราชโองการ “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม” ที่ได้พระราชทานไว้ เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พุทธศักราช 2493 ซึ่งพระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงถือเป็นพระราชปณิธานอันแน่วแน่และสำคัญยิ่ง ดังที่ได้ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจปกครองราชอาณาจักรไทยโดยทศพิธราชธรรม เพื่อประโยชน์สุขของประเทศชาติและประชาชนตลอดช่วงระยะเวลาแห่งการครองราชย์

• ขนาด : 72 X 150 มิลลิเมตร เช่นเดียวกับธนบัตรแบบ 16
• ชนิดราคา 100 บาท 
• จ่ายแลกในราคา 100 บาท
• ประกาศออกใช้ : ลงวันที่ 5 เมษายน 2553
• วันออกใช้ : วันที่ 4 พฤษภาคม 2553

ธนบัตรที่ระลึกเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 12 สิงหาคม 2547

​นับเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์การพิมพ์ธนบัตร ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยได้จัดพิมพ์ธนบัตรตามแนวตั้ง โดยมีโทนสีด้านหน้าและด้านหลังแตกต่างกัน สีของธนบัตรด้านหลังโดยรวมเป็นสีฟ้าซึ่งเป็นสีแห่งวันพระราชสมภพของพระองค์
 
ภาพด้านหน้า

พระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในฉลองพระองค์เครื่องแบบเต็มยศจอมทัพ ฉลองพระองค์ครุยมหาจักรีบรมราชวงศ์ ทรงสายสร้อยมหาจักรี สายสะพายจักรี และพระสังวาลปฐมจุลจอมเกล้าวิเศษ และพระฉายาลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในฉลองพระองค์ชุดไทยศิวาลัย ทรงเครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ ทรงสายสร้อยมหาจักรี สายสะพายจักรี ดาราจักรี ทรงดวงตราปฐมจุลจอมเกล้าเหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 1 และทรงมงกุฎ 

​ภาพด้านหลัง  

พระฉายาลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในฉลองพระองค์ชุดไทยจักรี ทรงเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นโบราณมงคลนพรัตนราชวราภรณ์ สายสะพายนพรัตน ดารานพรัตน เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 1 และทรงมงกุฎ 
ภาพพระราชพิธีสถาปนาพระอิสริยยศเป็นสมเด็จพระบรมราชินี เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 ณ พระที่นั่งไพศาลทักษิณ ในพระบรมมหาราชวัง พระฉายาลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงอุ้มทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์ ภาพผลิตภัณฑ์ศิลปาชีพ ภาพช้างและป่าไม้ ภาพดอกไม้ซึ่งได้รับพระราชทานพระนามาภิไธย ได้แก่ ดอกกุหลาบควีนสิริกิติ์ ดอกคัทลียาควีนสิริกิติ์ และดอกดอนญ่าควีนสิริกิติ์ 

ลักษณะพิเศษ 

ตัวเลขไทยแจ้งชนิดราคาด้านหน้า พิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษสีทอง จะเปลี่ยนเป็นสีเขียวเมื่อพลิกเอียงธนบัตร
ลายน้ำพระฉายาลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
หมวดอักษรและเลขหมายพิมพ์ด้วยหมึกพิมพ์พิเศษเรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วงเป็นสีน้ำเงิน และจะเห็นเส้นใยเรืองแสงเป็นสีน้ำเงินและสีเหลือง 

• ​ขนาด : 7.2 x 16.2 เซนติเมตร  
• จ่ายแลกในราคา 200 บาท 
• ประกาศออกใช้ : ลงวันที่ 22 เมษายน 2547
• วันออกใช้ : วันที่ 4 สิงหาคม 2547  

ธนบัตรที่ระลึกเนื่องในอภิลักขิตสมัยมหามงคลวันราชาภิเษกสมรส และวันบรมราชาภิเษกครบ 50 ปี

เป็นครั้งแรกที่เชิญพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จ พระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นภาพประธานด้านหน้าธนบัตรคู่กับพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง รวมถึงดวงฟอยล์สีเหลืองทอง และลายน้ำ ก็เป็นพระบรมฉายาสาทิสลักษณ์และพระฉายาสาทิสลักษณ์ของทั้งสองพระองค์ด้วย ชนิดราคา 500,000 บาทเป็นชนิดราคาที่สูงที่สุดของธนบัตรไทยที่เคยจัดพิมพ์
 
ภาพด้านหน้า

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจิมสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในพิธีประกาศสถาปนาสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินี ซึ่งเป็นขั้นตอนหนึ่งของพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงหลั่งทักษิโณทกในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493

ภาพด้านหลัง

สมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ทรงเจิม หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ กิติยากร ในพระราชพิธีราชาภิเษกสมรส เมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2493

พระบรมฉายาลักษณ์และพระฉายาลักษณ์ ขณะเป็นพระคู่หมั้น ประทับบนดาดฟ้าเรือซีแลนเดีย ในระหว่างเสด็จนิวัตพระนคร เมื่อ พ.ศ. 2493

• ​ขนาด : ​12.6 x 20.5 เซนติเมตร 
• ประกาศออกใช้ : ลงวันที่ 26 เมษายน 2543
• วันออกใช้ : วันที่ ​วันที่ 8 พฤษภาคม 2543  

ธนบัตรที่ระลึกเนื่อง​ในมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง

​แนวคิดในการออกแบบ เพื่อเผยแพร่พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรี ที่ทรงพัฒนาประเทศในด้านต่าง ๆ  

ภาพด้านหน้า

มีลักษณะและขนาดเช่นเดียวกับ ธนบัตรแบบสิบสี่ ชนิดราคา 1000 บาท ที่ใช้หมุนเวียน ออกใช้ในคราวเดียวกัน รายละเอียดโดยทั่วไปมีความคล้ายคลึงกัน แต่เพิ่มรายละเอียดพิเศษ กล่าวคือ เปลี่ยนลายน้ำเป็นพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง 

ภาพด้านหลัง 

มีลักษณะเด่นคือ ภาพประธานด้านหลังเป็นภาพคู่  พระบรมฉายาสาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช และพระฉายาสาทิสลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ เพื่อประโยชน์สุขของอาณาประชาราษฎร์โดยแท้จริง 

ส่วนเบื้องล่างลายน้ำด้านหลังธนบัตรพิมพ์ข้อความ “สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ วันที่ 12  สิงหาคม พุทธศักราช 2535” รวมทั้งเพิ่มลักษณะป้องกันการปลอมแปลงอีกหลายจุด อาทิ ตัวเลขแฝง ที่ซ่อนไว้ในแถบลายประดิษฐ์ หมึกพิมพ์พิเศษที่เรืองแสงภายใต้รังสีเหนือม่วง โดยลักษณะพิเศษที่เพิ่มมานี้ยังคงใช้จนถึงธนบัตรแบบปัจจุบัน 

นอกจากนี้ ยังเป็นการนำธนบัตรชนิดราคา 1000 บาท กลับมาใช้ในระบบเงินตราอีกครั้ง  หลังจากที่เคยนำออกใช้ในช่วงปี พ.ศ 2445 – 2448 และถอนคืนเป็นพันธบัตรออมทรัพย์ไปเมื่อ พ.ศ. 2489

• ขนาด : 8.00 x 16.60 เซนติเมตร 
• ประกาศออกใช้ : 30 มิถุนายน 2535
• วันออกใช้ : วันที่ 10 สิงหาคม 2535

ที่มา : ธนาคารแห่งประเทศไทย