Asia Times รายงานว่า โอกาสทรัมป์ชนะคดีภาษี ดิ่งเหลือ 30% หลังศาลสูงตั้งคำถามหนักชี้ขาดอำนาจบริหาร ภายหลังจากการไต่สวนคดีสำคัญในศาลฎีกา (Supreme Court) สหรัฐอเมริกาเมื่อคืนที่ผ่านมา เกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมายของ “ภาษีวันปลดปล่อย (liberation day tariffs)” ที่เรียกเก็บจากคู่ค้าเกือบทั้งหมดทั่วโลกของ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ตลาดการพนันได้ปรับลดโอกาสที่ ทรัมป์ (Trump) จะชนะคดีลงอย่างรวดเร็วเหลือเพียง 30% จากเดิมที่เกือบ 50%
การไต่สวนนี้โดดเด่นอย่างยิ่งเนื่องจากจำนวนคำถามที่แสดงความสงสัยจากผู้พิพากษา แม้ว่าศาลฎีกาจะถูกครอบงำด้วยผู้พิพากษาสายอนุรักษ์นิยมที่ได้รับการแต่งตั้งจาก ทรัมป์ (Trump) เองถึง 6 ต่อ 3 ก็ตาม
เดิมพันของการตัดสินใจครั้งนี้ไม่เพียงแค่การพิจารณาว่าจะยืนยันมาตรการภาษีครั้งใหญ่นี้หรือไม่ แต่ยังรวมถึงขอบเขตที่ศาลฎีกายินดีจะจำกัดอำนาจของประธานาธิบดีด้วย
คำถามหลัก: อำนาจฉุกเฉินครอบคลุมถึงภาษีหรือไม่?
ทรัมป์ (Trump) ได้ประกาศใช้มาตรการภาษีเหล่านี้ในเดือนเมษายน โดยอ้างถึงภาวะฉุกเฉินทางเศรษฐกิจ และใช้ พระราชบัญญัติอำนาจทางเศรษฐกิจฉุกเฉินระหว่างประเทศ (International Emergency Economic Powers Act – IEEPA) ปี 1977 เป็นฐานอำนาจ
ดังนั้น คำถามทางกฎหมายหลักสองข้อที่ศาลต้องพิจารณาคือ: IEEPA ให้อำนาจ ทรัมป์ (Trump) ในการออกภาษีศุลกากรในวงกว้างหรือไม่
หาก IEEPA ให้อำนาจในการกำหนดภาษี ถือเป็นการมอบอำนาจให้ประธานาธิบดีในลักษณะที่ ขัดต่อรัฐธรรมนูญ หรือไม่ ก่อนหน้านี้ ศาลชั้นต้นของสหรัฐฯ ทั้งสามแห่ง รวมถึงศาลการค้าระหว่างประเทศ (United States Court of International Trade) ล้วนตัดสินว่าภาษีของ ทรัมป์ (Trump) นั้น ผิดกฎหมาย
ทรัมป์ (Trump) อ้างว่าอำนาจของเขาในการกำหนดภาษีมาจากการตีความคำว่า “ควบคุม…การนำเข้า (regulate … importation)” ที่ระบุใน IEEPA อย่างไรก็ตาม ผู้พิพากษาจากทั้งสองฝ่ายต่างแสดงความสงสัยอย่างรุนแรงว่า
วลีที่กำกวมนี้ให้อำนาจที่กว้างขวางถึงขนาดนั้นได้อย่างไร
หัวหน้าผู้พิพากษาจอห์น โรเบิร์ตส์ (John Roberts) ซึ่งเป็นสายอนุรักษ์นิยม ตั้งข้อสังเกตว่า: “การให้เหตุผล (การอ้าง IEEPA) ถูกใช้เพื่ออำนาจในการกำหนดภาษีต่อผลิตภัณฑ์ใด ๆ จากประเทศใด ๆ ด้วยจำนวนเท่าใดก็ได้เป็นระยะเวลาเท่าใดก็ได้ นั่นคืออำนาจที่สำคัญมาก และฐานสำหรับการอ้างสิทธิ์ดูเหมือนจะไม่เหมาะสม”
ผู้พิพากษาเอลีนา คาแกน (Elena Kagan) ผู้ได้รับการแต่งตั้งจากพรรคเดโมแครต สรุปประเด็นนี้อย่างสั้น ๆ ว่า IEEPA “มีคำกริยามากมาย… แต่มันไม่มีคำที่คุณต้องการ” (หมายถึงคำที่ชัดเจนว่าอนุญาตให้กำหนดภาษีศุลกากร)
สัญญาณที่น่าจับตามอง: การหารือเรื่องการเยียวยา
ข้อเท็จจริงที่ศาลฎีกาได้พิจารณาต่อไปถึงคำถามเรื่อง แนวทางเยียวยา (remedies) สำหรับการยกเลิกภาษีที่อาจเกิดขึ้น ถือเป็นสัญญาณที่สำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้พิพากษาเอมี่ โคนีย์ บาร์เร็ตต์ (Amy Coney Barrett) ซึ่งเป็นสายอนุรักษ์นิยม ก็ได้สอบถามถึงขั้นตอนการ คืนเงิน (refund) ภาษีที่เก็บไปแล้วว่าจะเป็นอย่างไร
ทนายความของโจทก์อธิบายว่ากระบวนการคืนเงินสำหรับประเทศอื่น ๆ ที่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของคดีนี้ (ซึ่งไม่ใช่คดีแบบกลุ่ม) จะเป็น “เรื่องที่ซับซ้อนมาก” ผู้พิพากษาบาร์เร็ตต์ (Barrett) สรุปสถานการณ์ดังกล่าวว่า “ฉะนั้นมันคือความยุ่งเหยิง (So, a mess)”
ทนายความฝ่ายโจทก์ระบุว่า อาจมีบรรทัดฐานทางกฎหมายให้ศาลจำกัดการตัดสินใจให้มีผลบังคับใช้ “ในอนาคต (prospective relief)” เท่านั้น ซึ่งหมายความว่าภาษีที่เก็บไปก่อนหน้าการตัดสินของศาลฎีกาอาจไม่ได้รับการคืนเงิน (ยกเว้นธุรกิจห้ารายที่ยื่นฟ้อง) อย่างไรก็ตาม ศาลไม่ได้แสดงความคิดเห็นถึงแนวโน้มที่จะใช้บรรทัดฐานนี้
ไม่ว่าการคืนเงินจะถูกจัดการอย่างไร เป็นที่ชัดเจนว่า การตัดสินให้ภาษีเป็นโมฆะจะนำมาซึ่งความปั่นป่วนทางเศรษฐกิจและการเมืองอย่างมาก ทั้งต่อสหรัฐฯ และผู้ส่งออกทั่วโลก
แม้นโยบายภาษีนี้จะเป็น “การตัดสินใจที่สำคัญที่สุด…ในประวัติศาสตร์ของประเทศเรา” ตามคำกล่าวที่เกินจริงของ ทรัมป์ (Trump) แต่คดีนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับบทบาทของฝ่ายตุลาการในการจำกัดขอบเขตอำนาจของประธานาธิบดีที่ขยายตัวอย่างไม่หยุดยั้ง ซึ่งเป็นบทบาทที่สำคัญเหนือเส้นแบ่งทางการเมือง
IMCT NEWS 07-11-2025
ที่มา https://asiatimes.com/2025/11/odds-surge-supreme-court-will-strike-down-trumps-tariffs/