อาจมีการปรับเปลี่ยนครั้งใหญ่ ถ้าเตรียมตัวได้ ก็เตรียมตัวไว้นะครับ
1. ฝึกใช้ชีวิตแบบไม่มีอินเตอร์เน็ต ไม่มีอุปกรณ์สื่อสาร ไม่มี GPS บ้าง งานไหนที่ต้องใช้อินเตอร์เน็ต 100% ไม่มีเน็ตแล้วงานไม่เดิน เงินไม่มา ต้องระมัดระวัง ต้องเตรียมแผนงานรูปแบบอื่น ๆ ไว้บ้าง
2. ฝึกพฤติกรรมใช้จ่ายเงินสดบ้าง หลายคนติดการสแกนจ่าย 100% โดยไม่มีเงินสดเลย ผมเองก็เช่นกัน ต่อจากนี้ต้องมีเงินสดติดตัว ติดบ้านสำรองไว้ เผื่อกรณีระบบธนาคารล่ม ยังมีเงินสดสำรองไว้ใช้
3. ถ้ามีโซลาร์เซลล์ + แบต จะดีมาก ตอนนี้ที่บ้านตลอดทั้งปีไม่ต้องจ่ายค่าไฟอีกเลยครับ แต่จะดีกว่านั้นหากมีแบตเตอรี่สำรองไฟ เผื่อกรณีระบบไฟฟ้าของรัฐใช้งานไม่ได้ โซลาร์เซลล์ + แบต จะช่วยได้มาก หรืออย่างน้อยที่สุด ให้มีอุปกรณ์แสงสว่างที่มีโซลาร์เซลล์ในตัวติดบ้านไว้บ้างครับ
4. หากอยู่ในโซนหากินยาก วิถีพึ่งพาตนเองจะช่วยชีวิตได้ในยามยาก เรียนรู้ที่จะทำอาหารทานด้วยตนเองไว้บ้างก็ดีครับ ทุกวันนี้ผมทำอาหารทานเองเป็นหลัก ออกไปทานนอกบ้านบ้างแค่ช่วงที่เบื่อ ๆ
5. ตุนอาหารเป็นรอบ ๆ ที่บ้านผมมีอาหารแห้งตุนไว้เสมอ ผมสามารถอยู่ได้มากกว่า 1 เดือน โดยไม่ต้องออกไปไหนเลย อาหารแห้งที่ตุน เป็นอาหารที่นำมากินบ่อย ๆ เช่น สาหร่ายวากาแมะ, ถั่วกว่า 5 ชนิด , เห็ดหอม, ปลาทูน่ากระป๋อง, อาหารสดแช่แข็ง และอื่น ๆ อาหารเหล่านี้เก็บได้เป็นปีเลยครับ
6. หากทำงานประจำก็ทำไปก่อน ไม่ต้องรีบร้อนลาออก 2-3 ปีจากนี้ การเติบโตด้านเศรษฐกิจค่อนข้างต่ำ ธุรกิจใหม่จะไปรอดยาก ชะลอการลงทุนที่มีความเสี่ยงสูง แต่มีงานประจำก็ใช่ว่าจะปลอดภัย ธุรกิจหลายภาคส่วนอาจล้มลงเมื่อไหร่ก็ได้ จึงต้องระมัดระวังการใช้จ่ายเงิน
7. ทำบ้านให้ปลอดภัย มีที่หลบภัยบ้างก็ดีครับ ปลอดภัยจากขโมย ปลอดภัยจากภัยธรรมชาติ ทั้งน้ำป่า น้ำท่วม และปลอดภัยจากสงคราม
8. ฝึกจำศีลไม่ยุ่งเกี่ยวกับใครมาก ฝึกสมาธิ ฝึกสติในการใช้ชีวิตให้มาก เมื่อถึงยามยาก สติเพียงอย่างเดียวที่จะช่วยให้เรารอดพ้นจากภัยต่าง ๆ ได้
9. ฝึกอดมื้อ กินมื้อ หรืออดระยะยาวได้ยิ่งดี ตอนนี้ผมฝึกอดอาหารได้ 3 วันเต็ม รอบหน้าจะขยายเพิ่มเป็น 5 วัน หากมีวิกฤตใดที่ทำให้อดอาหารนาน เราจะมีสติและเรี่ยวแรงอยู่ได้นาน
10. ฝึกร่างกายให้แกร่งอยู่เสมอ เข้มแข็งทั้งร่างกายและจิตใจ ส่วนตัวชอบเข้าป่า เดินเทรล ล่าสุดวิ่งขึ้นดอยได้ระยะ 45 km และยังคงทำสถิติใหม่เรื่อย ๆ
11. มียานพาหนะที่ไม่ต้องใช้พลังงานบ้างก็ดี จักรยาน เรือ หรือใด ๆ ขึ้นอยู่กับบริบทของพื้นที่นั้น ๆ เพราะหากวิกฤตหนักจริง ๆ จะเหลือแค่พลังงานเดียวคือเรี่ยวแรงของเรา
12. อุปกรณ์แคมปิ้ง เดินป่า ควรมีและควรฝึกฝนในการใช้งาน ปัจจุบันผมมีครบ เตาไฟ เต็นท์นอน ไฟพกพา และอุปกรณ์ครบชุด อย่ามีเพียงเพื่อรอใช้ แต่มีแล้วนำมาใช้งานบ่อย ๆ ในยามวิกฤตอุปกรณ์เหล่านี้จะช่วยชีวิตเราได้มาก
แค่ฝึกไว้ เตรียมไว้ แต่ไม่ต้องตื่นตระหนกตกใจนะครับ เตรียมไว้ก่อนไม่เสียหาย หากไม่เกิดอะไรขึ้นเลยก็ดีแล้ว ดีมากด้วยครับ แต่หากเกิดอะไรขึ้นมา การเตรียมพร้อมทุกด้าน จะช่วยให้เราผ่านพ้นช่วงวิกฤตต่าง ๆ ได้ง่ายกว่าใคร
ผมคิดเสมอว่า ถ้าเราช่วยเหลือหรือพึ่งพาตนเองได้ในทุก ๆ สถานการณ์ ก็เท่ากับเราได้ช่วยคนอื่นแล้ว เพราะทุก ๆ ครั้งที่เกิดวิกฤตต่างๆ การช่วยเหลือไม่เคยเพียงพอ การที่เรายืนได้ด้วยตนเอง หน่วยงานมูลนิธิหรือภาครัฐก็จะไปช่วยบ้านอื่นแทน