นายกรัฐมนตรี ซาเนเอะ ทาคาอิจิ ประกาศยุบสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันศุกร์ที่ 23 มกราคม 2026 เพื่อจัดการเลือกตั้งก่อนกำหนดในวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ ทาคาอิจิ ได้รับความนิยมส่วนบุคคลค่อนข้างสูง มองว่าการเลือกตั้งครั้งนี้เป็นหนทางในการขอฉันทามติจากประชาชน เพื่อยืนยันความชอบธรรมในการนำรัฐบาลผสม ซึ่งประกอบด้วยพรรคเสรีประชาธิปไตย (LDP) ของเธอ และพรรค Japan Innovation Party (JIP) 

ทั้งสองพรรคได้จับมือกันหลังจากพรรคโคเมโตะถอนตัวออกจากรัฐบาลผสม หลังร่วมรัฐบาลมายาวนานถึง 26 ปี ภายหลังการที่ทาคาอิจิ นักการเมืองสายอนุรักษนิยมและมีท่าทีแข็งกร้าว ได้รับเลือกเป็นประธานพรรค LDP

เพื่อแลกกับข้อตกลงเชิงนโยบาย พรรค JIP หรือที่รู้จักในชื่อ Nippon Ishin no Kai ได้สนับสนุนให้ทาคาอิจิขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี การจัดการเลือกตั้งในช่วงเวลานี้ถือเป็นการเดิมพันที่มีความเสี่ยงสูง แต่ก็อาจให้ผลตอบแทนสูงเช่นกัน สำหรับทาคาอิจิ ซึ่งรัฐบาลของเธอมีคะแนนนิยมสูงจากการสำรวจของสื่อมวลชน ขณะที่พรรค LDP เองกลับได้รับความนิยมน้อยกว่า และต้องเผชิญการแข่งขันจากพรรคฝ่ายค้านขนาดเล็กที่มีนโยบายใกล้เคียงกัน

นับเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 1990 ที่ญี่ปุ่นจัดการเลือกตั้งก่อนกำหนดในเดือนกุมภาพันธ์ ตามปกติแล้วเป็นช่วงที่รัฐสภากำลังพิจารณาร่างงบประมาณสำหรับปีงบประมาณถัดไป โดยร่างกฎหมายงบประมาณจะต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสภาล่างและสภาสูงภายในวันที่ 31 มีนาคม ซึ่งเป็นวันสิ้นสุดปีงบประมาณ และมีความกังวลว่าการเลือกตั้งอาจทำให้การผ่านร่างงบประมาณล่าช้า

ก่อนการยุบสภา กลุ่มรัฐบาลผสม LDP–JIP ครองเสียงข้างมากอย่างฉิวเฉียด ด้วยจำนวน 233 ที่นั่ง จากทั้งหมด 465 ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎร การเลือกตั้งวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ยังถือเป็นบททดสอบทางการเลือกตั้งครั้งแรกของพรรค Centrist Reform Alliance ซึ่งเป็นพรรคที่จัดตั้งขึ้นอย่างเร่งด่วนโดยพรรค Constitutional Democratic Party of Japan และพรรคโคเมโตะ

 ที่นั่งส.ส.เปิดให้ชิงชัยมีทั้งหมด 465 ที่นั่ง แบ่งเป็นที่นั่งเขตเลือกตั้ง 289 ที่นั่ง และที่นั่งแบบสัดส่วน 176 ที่นั่ง โดยที่นั่งแบบสัดส่วนจะถูกจัดสรรให้แต่ละพรรคตามจำนวนคะแนนเสียงที่ได้รับ ประเด็นสำคัญที่คาดว่าจะถูกหยิบยกขึ้นมาในการหาเสียง ได้แก่ การรับมือกับภาวะเงินเฟ้อ ความเป็นไปได้ในการลดภาษีการบริโภค โดยเฉพาะสำหรับสินค้าอาหาร การปฏิรูประบบประกันสังคม และการเสริมสร้างกรอบความมั่นคงของญี่ปุ่น

 ประเด็นเกี่ยวกับการจัดการผู้อยู่อาศัยและนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ก็มีแนวโน้มว่าจะถูกถกเถียงอย่างกว้างขวางเช่นกัน หลังการยุบสภาเมื่อวันศุกร์ ผู้สมัครมีเวลาเพียง 16 วันก่อนถึงวันเลือกตั้งในการสื่อสารนโยบายกับประชาชน ท่ามกลางสภาพอากาศที่อาจมีหิมะตกในบางพื้นที่ของประเทศ

 อุณหภูมิที่หนาวจัดในเกาะฮอกไกโดและภูมิภาคอื่น ๆ ที่มีหิมะตกหนัก อาจส่งผลต่อการหาเสียงกลางแจ้งของผู้สมัคร รวมถึงอัตราการออกมาใช้สิทธิของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในวันที่ 8 กุมภาพันธ์  เจ้าหน้าที่การเลือกตั้งจึงรณรงค์ให้ประชาชน โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีความกังวลด้านสภาพอากาศ ใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้าในครั้งนี้

 ที่มา Japan Times  24-1-2026