นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้นำแถลงความคืบหน้าการจัดสร้างพระเมรุมาศและเครื่องประกอบในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงเป็น “แม่ของแผ่นดิน” ของพสกนิกรชาวไทย โดยยืนยันว่าการดำเนินงานทุกขั้นตอนจะเป็นไปอย่างสมพระเกียรติสูงสุด และคาดว่าจะแล้วเสร็จสมบูรณ์ภายในเดือนตุลาคม 2569 นี้
สมเด็จพระพันปีหลวง เสด็จสวรรคตเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม 2568 รัฐบาลได้ดำเนินการจัดเตรียมงานพระราชพิธีตามโบราณราชประเพณี โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ที่ปรึกษา และมอบหมายให้กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม เป็นหน่วยงานหลักในการออกแบบและจัดสร้างพระเมรุมาศ รวมถึงการบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถและพระยานมาศ ปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระบรมราชอนุมัติรูปแบบตามที่รัฐบาลกราบบังคมทูลพระกรุณาแล้ว
เปิดรายละเอียดศิลปกรรมพระเมรุมาศ ทรงมงกุฎแปลงสื่อถึงพรหมโลก
การออกแบบพระเมรุมาศในครั้งนี้ กรมศิลปากรได้ยึดถือหลักการตามโบราณราชประเพณีผสมผสานความงดงามทางศิลปกรรมที่สะท้อนถึงพระราชจริยาวัตรอันงดงาม โดยมีรายละเอียดที่น่าสนใจดังนี้
o รูปทรงยอดมงกุฎแปลง: ส่วนยอดพระเมรุมาศออกแบบเป็นทรงมงกุฎแปลงตามเครื่องศิราภรณ์ของเจ้านาย หลังคาซ้อน 7 ชั้นเชิงกลอน ปลียอดเป็นรูปพรหมพักตร์ สื่อถึงพระราชสมัญญา “แม่ของแผ่นดิน” ที่ทรงมีเมตตาประดุจพรหมของบุตร และประดับนพปฎลมหาเศวตฉัตร (ฉัตร 9 ชั้น) ยอดบนสุด
o สถาปัตยกรรมและสีประจำวัน: ผังรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสทรงปราสาท ออกมุข 4 ด้าน หลังคาสีฟ้าหม่นสลับสีปีกแมลงทับ หน้าบันประดับอักษรพระนามาภิไธย ส.ก. บนพื้นสีฟ้าสลับสีชมพู (สีแห่งศรีประจำวันพระราชสมภพ)
o ซุ้มหน้านางแรงบันดาลใจจากเครื่องประดับ: รูปทรงซุ้มหน้าบันได้รับแรงบันดาลใจจากมงกุฎและสร้อยพระศอที่เคยทรงขณะดำรงพระชนมชีพ ตกแต่งด้วยลายพรรณไม้ที่เนื่องด้วยพระนาม “สิริกิติ์”
o ภูมิทัศน์ภูมิจักรวาล: โดยรอบประดับด้วยสระทรงกลมและรูปสัตว์หิมพานต์ พร้อมตัวละครจากเรื่องรามเกียรติ์ เพื่อสื่อถึงพระราชกรณียกิจในการอนุรักษ์การแสดงโขน
นอกจากนี้ ในส่วนของเครื่องประกอบพระราชพิธี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้จัดส่งไม้จันทน์หอมสำหรับจัดสร้างพระหีบจันทน์และพระโกศจันทน์แก่สำนักช่างสิบหมู่แล้ว ขณะที่ฉากบังเพลิงจะเป็นผลงานประณีตศิลป์จากการปักโดยช่างสถาบันสิริกิติ์ เพื่อถ่ายทอดความงดงามทางศิลปะแขนงต่างๆ ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้รักษาไว้
สำหรับการจัดสร้างจะเริ่มดำเนินการก่อสร้างโครงสร้างหลักในเดือนกุมภาพันธ์นี้ และกำหนดแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2569 หลังจากนั้นรัฐบาลจะนำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัยเพื่อกำหนดวันประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพอย่างเป็นทางการต่อไป ในส่วนของเครื่องสังเค็ดสำหรับ
พระราชทานพระอารามหลวง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดสร้าง 4 แบบ ประกอบด้วย โต๊ะหมู่ ตู้หนังสือ โต๊ะทำงานพร้อมชั้นหนังสือ และโคมไฟ เพื่อเป็นการระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณสืบไป