กรณีวิกฤตการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย จ.เชียงราย
รายงานสถานการณ์ล่าสุด เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกาบนที่ผ่านมา
กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ตรวจพบสารหนูในแม่น้ำสาย (บริเวณบ้านหัวฝาย อ.แม่สาย) สูงถึง 0.28 มิลลิกรัม/ลิตร หรือเกินค่ามาตรฐาน (0.01 มก./ลิตร) ถึง 25–28 เท่า รวมถึงพบสารตะกั่วเกินมาตรฐานในบางจุด
ส่วนแม่น้ำกกและแม่น้ำรวกก็ตรวจพบสารหนูเกินมาตรฐานต่อเนื่องเช่นกัน


ภาพเปรียบเทียบ แม่น้ำสาย ก่อน-หลัง มึสารปนเปื้อน


ด้านนักวิชาการและหน่วยงานด้านวิทยาศาสตร์ ระบุว่ามีต้นตอหลักมาจากการทำเหมืองแร่ในพื้นที่ต้นน้ำฝั่งเมียนมา และเริ่มส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภค ทำให้ยอดขายพืชผักในพื้นที่ร่วงลงกว่า 50% รวมถึงพบโลหะหนักเกินเกณฑ์ในสัตว์น้ำบางตัวอย่าง
ด้าน นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รมว.เกษตรและสหกรณ์ สั่งการด่วนให้ กรมประมง และ กรมวิชาการเกษตร เร่งตรวจสอบคุณภาพสัตว์น้ำ ดิน และผลผลิตทางการเกษตรในพื้นที่เสี่ยงให้ได้ข้อสรุปภายในสัปดาห์นี้ เพื่อป้องกันสารพิษเข้าสู่ห่วงโซ่อาหาร พร้อมนำระบบตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) มาใช้แยกพื้นที่เสี่ยงออกจากพื้นที่ปลอดภัย เพื่อไม่ให้กระทบเกษตรกรทั้งจังหวัด
ขณะเดีบวกัน นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกฯ และ รมว.กระทรวงอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ฯ ( อว. ) ลงพื้นที่และออกหนังสือด่วนขับเคลื่อน 6 มาตรการหลัก โดยระดมนักวิจัยจาก สวทช. สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน และมหาวิทยาลัยในพื้นที่ ใช้เทคนิคไอโซโทปตรวจพิสูจน์หาแหล่งที่มาของสารปนเปื้อนทางวิทยาศาสตร์ ควบคู่กับการศึกษาสร้างฝายดักตะกอน
นอกจากนี้ ในที่ประชุม ครม. (17 พ.ย. 69) ได้กำชับให้เร่งจัดหาแหล่งน้ำดิบแห่งใหม่และสำรองน้ำสะอาดให้ชาวเชียงรายอย่างเพียงพอ ขณะที่การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) สาขาแม่สาย ได้เพิ่มความถี่ในการตรวจคุณภาพน้ำและค่าสารหนูทุก 30 นาที เพื่อสร้างความมั่นใจในน้ำประปา
สำหรับข้อแนะนำประชาชนในพื้นที่เสี่ยง
หน่วยงานสาธารณสุขและรัฐบาลเน้นย้ำให้ประชาชนในพื้นที่เสี่ยง หลีกเลี่ยงการนำน้ำจากแม่น้ำสายและแม่น้ำกกมาดื่มหรือประกอบอาหารโดยตรง รวมถึงเลี่ยงการสัมผัสน้ำและตะกอนดินในจุดที่พบการปนเปื้อนสูง เนื่องจาก การต้มน้ำทั่วไปไม่สามารถกำจัดสารหนูที่ละลายอยู่ในน้ำได้



