รายงานพิเศษ
คำตัดสิน เมียนมาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ ท้าทายอำนาจศาลโลก
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) หรือศาลโลก ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ ได้มีคำพิพากษาครั้งประวัติศาสตร์ด้วยมติ 9 ต่อ 6 เสียง ชี้ขาดว่า เมียนมา มีความผิดฐานกระทำการ “ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์” (Genocide) ชาวโรฮิงญา ในรัฐยะไข่ตอนเหนือ จากปฏิบัติการกวาดล้างทางทหารเมื่อปี 2560 (2017) ตามคำฟ้องของประเทศแกมเบีย

นักวิเคราะห์ด้านกฎหมายระหว่างประเทศและภูมิรัฐศาสตร์ ได้มีมุมมองต่อคำตัดสินคดีประวัติศาสตร์ครั้งนี้ ใน 4 มิติ
1. จุดเปลี่ยนประวัติศาสตร์กฎหมายระหว่างประเทศ
* ครั้งแรกที่ “รัฐ” ถูกลงโทษฐานลงมือฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ : ในอดีต (เช่น กรณีฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ในบอสเนียยุค 1990) ศาลโลกเคยตัดสินเพียงว่าบางรัฐ “ล้มเหลวในการป้องกัน” การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ แต่คดีเมียนมาถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของ ICJ ที่พิพากษาว่า “รัฐ” เป็นผู้ลงมือกระทำการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โดยตรง

* ก้าวข้ามกำแพง “เจตนาพิเศษ” (Genocidal Intent) : ข้อหาฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ พิสูจน์ได้ยากที่สุดในทางกฎหมายเพราะต้องชี้ให้เห็นเจตนาทำลายล้างกลุ่มชาติพันธุ์ แต่ศาลโลกชี้ว่าพฤติการณ์ความโหดร้ายและการขับไล่ของกองทัพเมียนมา มีคำอธิบายทางเดียวที่สมเหตุสมผลคือ “มีเจตนาทำลายล้างชาวโรฮิงญาในฐานะกลุ่มชาติพันธุ์”

* รับรองสถานะความเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ : ศาลโลกรับรองอย่างเป็นทางการว่า “โรฮิงญา” เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีตัวตนตามกฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นการหักล้างวาทกรรมของรัฐบาลเมียนมาที่พยายามลดทอนสถานะพวกเขาว่าเป็นเพียง “ผู้ลักลอบเข้าเมืองชาวเบงกาลี” มาโดยตลอด




