รายงานของ Chevron ทำไว้ตั้งแต่ปี 2544 ว่ามีอยู่ราว 20 ล้านล้านบาท แต่คุ้มค่าที่จะขุดเจาะในปีนั้นราว 10 ล้านล้านบาท เมื่อเทียบกับการลงมือขุดในปี 2571 มูลค่าจะประมาณ 43 ล้านล้านบาท

แอ่งน้ำมันมีแอ่งเดียว กว่า 80% อยู่ในเขตไทย ไม่ถึง 20% อยู่ในเขตเขมร การขุดจะขุดในเขตไทยหรือเขตเขมรก็ได้ เพราะน้ำมันและก๊าซจะดันขึ้นมาตรงจุดหัวเจาะ ในแอ่ง น้ำมันและก๊าซจะไหลข้ามเขตแดนรัฐเอง 

อเมริกันเคยทำในคูเวต โดยไม่ขายหัวเจาะให้อิรัก ทำให้อิรักต้องใช้หัวเจาะโบราณขนาดเล็กไม่กี่หัวที่ซื้อมาจากโซเวียตขุดเจาะ ขณะที่บริษัทน้ำมันอเมริกันใช้หัวเจาะรุ่นใหม่ขนาดใหญ่กว่า แรงม้ามากกว่า จำนวนมากกว่าของตนระดมขุดในคูเวต ทำให้คูเวตที่เป็นเจ้าของแอ่งประมาณ 15% ขุดเจาะน้ำมันได้ 85% แต่อิรักซึ่งเป็นเจ้าของแอ่ง 85% ขุดเจาะได้ราว 15% ซัดดัมจึงโกรธบุกคูเวต สหรัฐฯ จึงบุกเข้าฆ่าซัดดัม จนทุกวันนี้ อเมริกันขุดน้ำมันจากแหล่งในคูเวต 95% และอิรักขุดไปได้ราว 5% อิรักจึงไม่อาจฟื้นตัวจนทุกวันนี้ เพราะถูกอเมริกันสูบเพิ่มไปชดใช้ค่าปฏิกรรมสงครามตามข้อตกลงใหม่หลังสงคราม

เคยมีความพยายามทำความตกลงระหว่างรัฐบาลไทยกับกัมพูชา ขุดเจาะร่วมกัน โดยไทยจะได้ 80% ให้กัมพูชา 20% แต่กัมพูชาไม่ยินยอม อ้างศักดิ์ศรีชาติเท่าเทียมกัน ขอแบ่ง 50-50 จึงยังตกลงกันไม่ได้ เกิดรัฐประหารปี 2549 เรื่องนี้จึงพักไว้ 

ทักษิณจึงตกลงกับฮุน เซ็นเป็นการส่วนตัวว่า ให้ขุดในเขตเขมร แต่เอามากลั่นและขายในไทยโดยสัญญาซื้อขาย เมื่อไม่มีการลำเลียงเข้ามาในเขมร ชาวเขมรจะไม่รู้เรื่อง ค่าภาคหลวงรัฐบาลเขมรไม่ได้ ทั้งหมดของน้ำมันและก๊าซขายให้ไทย ผลประโยชน์แบ่งครึ่ง-ครึ่ง ระหว่างฮุน เซ็นกับทักษิณ โดยรัฐบาลไทยสมัยยิ่งลักษณ์จะไม่ออกประทานบัตรในการสำรวจปิโตรเลียมในบริเวณใกล้เคียงแอ่งดังกล่าวให้ใคร 

นี่คือที่มาของสัมพันธ์ธุรกิจ ฮุน-ชิน ที่ตั้งใจปล้นประเทศไทยและเขมร จนขนาดหลานสาวของชินแต่งกับหลานชายของฮุน ดองกันไว้-หัวใจร่วมกัน

ยิ่งลักษณ์ถูกรัฐประหาร เรื่องก็จึงถูกระงับ มาจนถึงรัฐบาลอุ๊งอิ๊ง จึงมีการรื้อฟื้นโครงการขึ้นมาใหม่ แต่ทักษิณไม่ได้อยู่ในหัวใจคนไทยแล้ว การกระทำหลายอย่างของทักษิณถูกจ้องจับผิด แผนการแบ่งผลประโยชน์ ฮุน-ชิน จึงไม่อาจราบรื่นได้

ปัญหาอีกประการคือ ทัพเรือเราออกตรวจตามแนวชายแดน การมาตั้งแท่นขุดเจาะชิดชายแดนโดยกองทัพเรือไม่สงสัยจึงเป็นไปไม่ได้ จึงจำเป็นต้องมีการปรับปรุงเส้นเขตแดนทางทะเลใหม่ ความโค้งของโลกทำให้การตรวจการทางทะเลจะเห็นได้ไกลไม่เกิน 80 กิโลเมตร ถ้าตกลงกับรัฐบาลอุ๊งอิ๊ง ขยับเส้นเขตแดนออกไปราว 100 กิโลเมตร กองทัพเรือก็จะมองไม่เห็นแท่นขุดเจาะของกัมพูชา แผนการ “ขุดแล้วแบ่งฮุน-ชิน” จึงจะบรรลุผล 

นี่คือที่มาของการเรียกร้องบางส่วนของเกาะกูด เพื่อให้รัฐบาลไทยเจรจา ไทยเอาเกาะกูดไป กำหนดเขตแดนทางทะเลใหม่ ห่างกองทัพเรือไกลเกินเห็น ทางเขมรจะขุดเจาะฝ่ายเดียว ผลประโยชน์แบ่งกันครึ่ง-ครึ่งเหมือนเดิม

แต่กองทัพเรือไม่ยอม จึงต้องหาเรื่องทางเขาพนมดงรัก บีบให้ไทยเข้าสู่โต๊ะเจรจา เขมรคืนสันปันน้ำให้ แต่เราถอยเขตแดนในทะเลออกไป แต่ไม่คิดว่ากองทัพจะใช้เครื่องบินรบถล่มด้วยระเบิด 2,000 ปอนด์ ลูกเดียวทหารรบพิเศษตายทันที 2 กองพัน (704 คน) ที่เหลือขวัญผวาหนีตายทั้งกรมรบพิเศษ

ส่วนเรื่องแร่ rare earth แค่ดาวเทียมสำรวจทรัพยากร ส่งคลื่นเสียงความถี่สูงลงมาสะท้อนกลับไปวัดความถี่ได้เหมือนกับแหล่งแร่ rare earth ในออสเตรเลียเท่านั้น ยังต้องมีการออกประทานบัตรสำรวจ ขุดเจาะ หาปริมาณและความคุ้มทุนอีกราว 10 ปี และแหล่งอยู่ในจังหวัดพระวิหารถึงสตรึงแตรง ในเขตกัมพูชา จึงไม่มีผลต่อความขัดแย้งเรื่องนี้แต่ประการใด ต่อให้พบในเขตไทย การขุดภูเขาทำเหมือง ต้นทุนสูงกว่าทำเหมืองบนที่ราบต่ำในเขตเขมรแน่นอน

สรุป : ความขัดแย้งบนเทือกเขาพนมดงรักเป็นแค่ตีวัวกระทบคราด เพื่อเรียกร้องให้ไทยเข้าสู่โต๊ะประชุมกำหนดเขตแดนทั้งทางบกทางทะเลใหม่ ไทยเอาสันปันน้ำคืนไป ทางบกกำหนดตามสบาย ทางน้ำ กองทัพเรือห่างแท่นขุดเจาะจนตรวจการณ์ไม่เห็น สัญญาแบ่งผลประโยชน์ฮุน-ชินจะคงอยู่ ตราบใดที่ไทยรับซื้อน้ำมันและก๊าซทั้งหมด และจะเลิกทันที ถ้ากัมพูชาเอาไปขายให้สิงคโปร์แล้วคุ้มกว่า

และถ้าชาวเขมรเริ่มระแคะระคายว่าตนมีน้ำมันและก๊าซ ก็จะจ่ายค่าภาคหลวงเล็กน้อย และจะมีคนอย่างนอคุณ 2 ออกมาพูดว่า น้ำมันเขมรมีน้อย ขุดเจาะยาก เราไม่มีโรงกลั่น ตั้งโรงกลั่นเองไม่คุ้ม เหมือนที่ไทยเราเคยเจอมา

cr. Kitty