INSIDE INSIGHT | ชัยทัศน์
ประจำวันที่ 16 สิงหาคม 2569
สัญญาณเตือนฤดูฝน ไทยต้องจับตาโรคทางเดินหายใจ
กรมควบคุมโรครายงานผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่สะสมกว่า 247,000 ราย ขณะที่โควิด-19 ยังพบต่อเนื่อง ท่ามกลางความเสี่ยงจากการแพร่เชื้อในเด็กและสถานที่ปิด
ประเทศไทยกำลังเผชิญแรงกดดันจากโรคติดเชื้อทางเดินหายใจที่ยังคงหมุนเวียนในประชากร โดยกรมควบคุมโรครายงานว่า ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมถึง 27 กรกฎาคม 2569 พบผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่สะสม 247,215 ราย เสียชีวิต 25 ราย ขณะที่โควิด-19 พบผู้ป่วย 36,246 ราย เสียชีวิต 5 ราย ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าภาระโรคทางเดินหายใจยังอยู่ในระดับที่ต้องติดตาม โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนซึ่งการแพร่เชื้อในสถานที่ปิดและพื้นที่ที่มีคนรวมตัวกันจำนวนมากยังเป็นความเสี่ยงสำคัญ
กลุ่มที่ต้องจับตามองเป็นพิเศษคือเด็กและวัยเรียน โดยข้อมูลของกรมควบคุมโรคพบผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ในกลุ่มอายุ 5-9 ปีสูงที่สุด รองลงมาคือ 0-4 ปี และ 10-14 ปี โรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก และสถานที่ที่มีการรวมตัวของประชาชนจึงเป็นพื้นที่สำคัญสำหรับการเฝ้าระวังและป้องกันการแพร่เชื้อ ขณะเดียวกัน ภาระโรคที่เพิ่มขึ้นย่อมส่งผลต่อทั้งครอบครัว โรงเรียน สถานประกอบการ และระบบบริการสุขภาพ
อย่างไรก็ตาม การนำสถานการณ์ไข้หวัดใหญ่ในปัจจุบันไปเปรียบเทียบโดยตรงกับวิกฤตโควิด-19 ในอดีต อาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน เนื่องจากโรคทั้งสองมีลักษณะทางระบาดวิทยาและระดับความรุนแรงแตกต่างกัน และยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะสรุปว่าการเพิ่มขึ้นของผู้ป่วยในปัจจุบันเกิดจากเชื้อสายพันธุ์ใหม่ที่แพร่ข้ามพรมแดนเข้าสู่ประเทศไทย ประเด็นสำคัญจึงควรอยู่ที่การติดตามแนวโน้มของโรค การเปลี่ยนแปลงของไวรัส และรูปแบบการระบาด มากกว่าการคาดการณ์จากสมมติฐานที่ยังไม่มีข้อมูลรองรับ
การเดินทางระหว่างประเทศยังเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เชื้อไวรัสทางเดินหายใจสามารถเคลื่อนย้ายระหว่างประชากรได้อย่างรวดเร็ว การรับมือจึงควรเน้นระบบเฝ้าระวังที่สามารถตรวจจับความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ทั้งการติดตามผู้ป่วย การตรวจทางห้องปฏิบัติการ การเฝ้าระวังสายพันธุ์ และการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานและประเทศในภูมิภาค โดยไม่จำเป็นต้องสร้างความตื่นตระหนกหรือเพิ่มข้อจำกัดด้านการเดินทางโดยปราศจากหลักฐานรองรับ
ในระดับระบบสาธารณสุข การเตรียมความพร้อมควรมุ่งไปที่การป้องกันก่อนเกิดภาวะแทรกซ้อนและการลดภาระผู้ป่วยรุนแรง ทั้งการส่งเสริมวัคซีนไข้หวัดใหญ่ในกลุ่มเป้าหมาย การเฝ้าระวังในโรงเรียนและสถานที่ปิด การดูแลกลุ่มเสี่ยง ตลอดจนการเตรียมความพร้อมของสถานพยาบาลและบุคลากรทางการแพทย์ บทเรียนจากโควิด-19 จึงไม่ใช่การกลับไปใช้มาตรการฉุกเฉินในทุกครั้งที่ตัวเลขผู้ป่วยเพิ่มขึ้น หากแต่คือการทำให้ระบบสามารถ “เห็นความเสี่ยงก่อนเกิดวิกฤต” และตอบสนองได้อย่างรวดเร็วบนพื้นฐานของข้อมูล
สำหรับประชาชน มาตรการป้องกันยังสามารถทำได้ง่ายและสม่ำเสมอผ่านหลัก “ปิด-ล้าง-เลี่ยง-หยุด” …“ปิด”-ปากและจมูกด้วยหน้ากากเมื่ออยู่ในพื้นที่แออัด หรือเมื่อมีอาการไอจาม ”ล้าง“-มือด้วยสบู่และน้ำหรือเจลแอลกอฮอล์เป็นประจำ “เลี่ยง”-การใกล้ชิดกับผู้ที่มีอาการทางเดินหายใจ และ “หยุด”-เมื่อมีไข้ ไอ เจ็บคอ หรือปวดเมื่อย โดยพักรักษาตัวที่บ้านและหลีกเลี่ยงสถานที่สาธารณะเพื่อลดการแพร่เชื้อ ประเทศไทยอาจยังไม่อยู่ในภาวะวิกฤตแบบโควิด-19 แต่ตัวเลขผู้ป่วยคือเหตุผลเพียงพอที่จะ “ไม่ตื่นตระหนก แต่ไม่ประมาท” เพราะการป้องกันตั้งแต่ต้นทางย่อมมีต้นทุนต่ำกว่าการรอให้ระบบสาธารณสุขต้องรับมือกับวิกฤตในภายหลัง
#INSIDEINSIGHT #ไข้หวัดใหญ่ #โควิด19 #สาธารณสุข #ชัยทัศน์