สำนักข่าวBloomberg รายงานว่า อาวุธความเร็วเหนือเสียง (Hypersonic weapons) มีความเร็วสูงมากจนสามารถเปลี่ยนโมเลกุลอากาศโดยรอบได้ อาวุธเหล่านี้สามารถบรรทุกหัวรบนิวเคลียร์ บินต่ำ และตรวจจับได้ยาก เนื่องด้วยศักยภาพในการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการทำสงครามสมัยใหม่ อาวุธเหล่านี้จึงกลายเป็นแนวหน้าสำคัญในการแข่งขันที่ทวีความรุนแรงขึ้นเพื่อชิงความเป็นเจ้าทางทหารระหว่างสหรัฐฯ (US) กับรัสเซีย (Russia) และจีน (China)
คู่แข่งสำคัญทั้งสองของสหรัฐฯ ได้ประจำการขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียงแล้ว โดยขบวนพาเหรดทางทหารของจีน เมื่อเดือนกันยายน ได้จัดแสดงขีปนาวุธวิถีโค้ง (Ballistic Missile) ความเร็วเหนือเสียง “Carrier Killer” ที่สร้างขึ้นเพื่อโจมตีเป้าหมายทางเรือที่มีมูลค่าสูง ขณะที่ยูเครน (Ukraine) อ้างว่ารัสเซียใช้ขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียงโจมตีเมืองเคียฟ (Kiev) ในช่วงต้นปี 2024
ภายใต้แรงกดดันทางการเมืองและยุทธศาสตร์ต้องตามให้ทัน สหรัฐฯกลับประสบปัญหาในการนำอาวุธความเร็วเหนือเสียงออกสู่สนามรบ กองทัพบกสหรัฐฯ (US Army) แจ้งกับ Bloomberg News เมื่อต้นเดือนตุลาคมว่า มีแผนจะประจำการอาวุธความเร็วเหนือเสียงชุดแรกของเพนตากอน (Pentagon) ภายในสิ้นปีนี้
อย่างไรก็ตาม สำนักงานทดสอบของกระทรวงกลาโหม (Defense Department’s own test office) ระบุว่า อาวุธดังกล่าวยังไม่ได้พิสูจน์ว่าจะมีประสิทธิภาพในการรบจริง
อาวุธความเร็วเหนือเสียงคืออะไร
อาวุธความเร็วเหนือเสียง (Hypersonic weapons) มักถูกนิยามว่าเป็นอาวุธที่เร็ว บินต่ำ และมีความคล่องแคล่วสูง ถูกออกแบบมาให้มีความเร็วและว่องไวเกินกว่าที่ระบบป้องกันขีปนาวุธแบบดั้งเดิมจะตรวจจับได้ทัน ตามรายงานของ Congressional Research Service อาวุธความเร็วเหนือเสียงแตกต่างจากขีปนาวุธวิถีโค้ง (Ballistic Missiles) ตรงที่ไม่จำเป็นต้องบินตามวิถีโค้งที่กำหนดไว้ล่วงหน้า แต่สามารถหลบหลีก (maneuver) ระหว่างทางไปยังเป้าหมายได้
คำว่า “Hypersonic” หมายถึงความเร็วใด ๆ ที่เร็วกว่าความเร็วเสียง (Mach) ตั้งแต่ ห้าเท่า ขึ้นไป ซึ่งเท่ากับประมาณ 760 ไมล์ (1,220 กิโลเมตร) ต่อชั่วโมงที่ระดับน้ำทะเล นั่นหมายความว่าอาวุธเหล่านี้สามารถเดินทางด้วยความเร็วอย่างน้อย 3,800 ไมล์ต่อชั่วโมง ที่ความเร็วเหนือเสียง โมเลกุลของอากาศรอบยานพาหนะจะเริ่มเปลี่ยนแปลง แตกตัว หรือได้รับประจุในกระบวนการที่เรียกว่า ไอออไนเซชัน (ionization) สิ่งนี้ทำให้ยานความเร็วเหนือเสียงต้องเผชิญกับความเครียด “มหาศาล” เมื่อฝ่าชั้นบรรยากาศ ตามเอกสารของกองทัพบกสหรัฐฯ (US Army) ปี 2018
ประเภทของอาวุธความเร็วเหนือเสียง
มีอาวุธความเร็วเหนือเสียงหลักอยู่ 2 ประเภท ได้แก่ ยานร่อน (Glide Vehicles) และ ขีปนาวุธร่อน (Cruise Missiles)
ยานร่อน (Glide Vehicles): ถูกปล่อยจากจรวดก่อนที่จะร่อนไปยังเป้าหมาย เนื่องจากความท้าทายในการบรรลุการขับเคลื่อนความเร็วเหนือเสียงของขีปนาวุธ ความสนใจส่วนใหญ่จึงมุ่งเน้นไปที่ประเภทนี้
ขีปนาวุธร่อน (Cruise Missiles): มีเครื่องยนต์ที่เรียกว่า Scramjets ซึ่งใช้ออกซิเจนในอากาศและสร้างแรงผลักดันระหว่างการบิน ทำให้สามารถบินด้วยความเร็วและระดับความสูงที่คงที่ได้
อาวุธ Hypersonic ที่เคยถูกใช้ในการรบ
ยูเครเปิดเผยว่า รัสเซียโจมตีกรุงเคียฟ ในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 ด้วยขีปนาวุธ Tsirkon ซึ่งเป็นขีปนาวุธร่อนความเร็วเหนือเสียงที่ปล่อยจากเรือ สามารถเดินทางด้วยความเร็วระหว่าง 6 ถึง 8 เท่าของความเร็วเสียง ขีปนาวุธ Tsirkon ได้รับการกล่าวขานว่าสามารถโจมตีได้ทั้งเป้าหมายภาคพื้นดินและเป้าหมายทางเรือ และมีพิสัยสูงสุดประมาณ 625 ไมล์ (1,000 กิโลเมตร)
ก่อนหน้านี้ รัสเซียอ้างว่าได้ใช้ขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียงที่เรียกว่า Kinzhal ในสงคราม แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านอาวุธชี้ว่า Kinzhal เป็นขีปนาวุธวิถีโค้ง และถึงแม้จะมีความเร็วเหนือเสียง แต่ขีปนาวุธวิถีโค้งเกือบทั้งหมดก็มีความเร็วเหนือเสียงในช่วงหนึ่งของวิถีการบิน
กลุ่มกบฏ ฮูตี (Houthi rebels) ที่ควบคุมเยเมนตะวันตกเฉียงเหนือ กล่าวว่า ขีปนาวุธที่พวกเขาใช้โจมตีใจกลางอิสราเอล ในปี 2024 เป็นขีปนาวุธใหม่ที่มีความเร็วเหนือเสียง แต่ไม่ได้ให้รายละเอียด การโจมตีครั้งนี้สร้างความเสียหายเล็กน้อย แต่ถือเป็นระยะการยิงที่ลึกที่สุดเท่าที่เคยมีมาสำหรับขีปนาวุธที่ยิงจากเยเมนซึ่งอยู่ห่างจากอิสราเอลประมาณ 2,000 กม. (1,240 ไมล์)
สถานะการพัฒนาในประเทศหลัก
จีน,สหรัฐฯและ รัสเซีย มีความสามารถที่ล้ำหน้าที่สุด ประเทศอื่นๆ ที่กำลังวิจัยเทคโนโลยีนี้ ได้แก่ อินเดีย , ญี่ปุ่น , ออสเตรเลีย , ฝรั่งเศส , เยอรมนี และเกาหลีเหนือ (North Korea) ซึ่งอ้างว่าได้ทดสอบขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียงแล้ว อิหร่านซึ่งสนับสนุนกลุ่มฮูตี ก็ได้เปิดตัวสิ่งที่อธิบายว่าเป็นขีปนาวุธความเร็วเหนือเสียงที่ผลิตในประเทศรุ่นแรกเมื่อเดือนมิถุนายน 2023
รัสเซีย (Russia)
นอกจาก Tsirkon แล้ว รัสเซีย ยังมี Avangard ซึ่งเป็นยานร่อน (Glide Vehicle) ที่ปล่อยจากขีปนาวุธข้ามทวีป (Intercontinental Ballistic Missile) และถูกกล่าวว่าบรรทุกหัวรบนิวเคลียร์ โดยแหล่งข่าวรัสเซียอ้างว่าเริ่มปฏิบัติการรบในเดือนธันวาคม 2019
จีน (China)
จีนประสบความสำเร็จในการทดสอบการบินของขีปนาวุธวิถีโค้งพิสัยกลางที่ติดตั้งยานร่อนความเร็วเหนือเสียง DF-27 ในปี 2023 กล่าวกันว่าบินได้ระยะทาง 2,100 กม. ใน 12 นาที ก่อนหน้านี้ จีนได้ทำการทดสอบขีปนาวุธ DF-17 ซึ่งเป็นขีปนาวุธวิถีโค้งพิสัยกลางที่ออกแบบมาเพื่อปล่อยยานร่อนความเร็วเหนือเสียง นักวิเคราะห์ข่าวกรองสหรัฐฯ (US intelligence) ประเมินว่าอาจมีการประจำการแล้ว
นอกจากนี้ ในเดือนกันยายนที่ผ่านมา จีนได้จัดแสดงความสำเร็จด้านความเร็วเหนือเสียงล่าสุด นั่นคือ YJ-21 ขีปนาวุธนี้มีความสามารถด้านความเร็วเหนือเสียงและน่าจะมีพิสัยเกิน 600 กม. โดย YJ-21 ถูกปล่อยจากเรือพิฆาตของกองทัพเรือจีน แล้ว และสื่อของรัฐได้แสดงให้เห็นเครื่องบินทิ้งระเบิด H-6 ที่ติดตั้งขีปนาวุธเหล่านี้ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความหลากหลายในการใช้งานและการบูรณาการเข้ากับแพลตฟอร์มทางทหารที่เพิ่มขึ้น
สหรัฐฯ
กองทัพบกสหรัฐฯ วางแผนที่จะประจำการอาวุธความเร็วเหนือเสียงชุดแรกของเพนตากอนภายในสิ้นปี 2025 โครงการ Long-Range Hypersonic Weapon (LRHW) หรือที่รู้จักกันในชื่อ ดาร์ก อีเกิล (Dark Eagle) คาดว่าจะมีพิสัยมากกว่า 1,725 ไมล์ (2,776 กิโลเมตร)
อย่างไรก็ตาม กองทัพบกสหรัฐฯ ไม่สามารถแสดงให้เห็นถึงความสำเร็จของระบบ Dark Eagle ในการทดสอบจริงซ้ำแล้วซ้ำเล่า
สำนักงานบัญชีรัฐบาล (Government Accountability Office – GAO) ระบุในรายงานเมื่อเดือนมิถุนายน 2025 ว่า การทดสอบสี่ครั้งในปี 2023 และ 2024 ประสบปัญหาเกี่ยวกับเครื่องยิง ลำดับการปล่อย และปัญหาคุณภาพการผลิตขีปนาวุธ ในเดือนสิงหาคม 2024 ระบบได้เสร็จสิ้นการบินทดสอบ “ตั้งแต่ต้นจนจบ” (“end-to-end”) ที่ประสบความสำเร็จครั้งแรก ตามรายงานของ Congressional Research Service
นอกจาก Dark Eagle แล้ว กองทัพเรือสหรัฐฯยังเป็นผู้นำในการพัฒนายานร่อน (Glide Vehicle) เพื่อใช้ในกองทัพทุกเหล่าทัพ ขณะที่กองทัพอากาศ กำลังดำเนินการพัฒนายานร่อนที่ปล่อยจากอากาศ (Air-Launched Glider)
ความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์
เมื่อเดือนตุลาคม 2021 นายพล มาร์ค มิลลีย์ (Mark Milley) ขณะนั้นเป็นประธานคณะเสนาธิการทหารร่วมสหรัฐฯ (Chairman of the Joint Chiefs of Staff) ได้เปรียบเทียบการทดสอบระบบอาวุธความเร็วเหนือเสียงที่ต้องสงสัยของจีนในช่วงต้นปีนั้นว่าเป็น “ช่วงเวลาเดียวกับสปุตนิก”ซึ่งหมายถึงการส่งดาวเทียมของสหภาพโซเวียต ในปี 1957 ทำให้สหรัฐฯ ตื่นตระหนกและถูกทิ้งห่างในการแข่งขันอวกาศ
อาวุธความเร็วเหนือเสียงนั้นยากต่อการตอบโต้ด้วยการป้องกันที่มีอยู่ในปัจจุบัน เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ กล่าวว่า อาวุธความเร็วเหนือเสียงของอเมริกาแตกต่างจากที่กำลังพัฒนาในจีนและรัสเซีย ถูกออกแบบมาเพื่อบรรทุกหัวรบแบบ ธรรมดาแทนที่จะเป็นหัวรบ นิวเคลียร์แต่สิ่งนี้แทบจะไม่ได้สร้างความมั่นใจให้กับคู่แข่งที่มีศักยภาพของสหรัฐฯ เลย เนื่องจากจะไม่มีทางทราบได้ว่าอาวุธดังกล่าวบรรทุกหัวรบนิวเคลียร์จริงหรือไม่ในขณะที่กำลังบินอยู่
การแสวงหาระบบเหล่านี้โดยจีน และรัสเซีย สะท้อนให้เห็นถึงความกังวลว่า อาวุธความเร็วเหนือเสียงของสหรัฐฯ อาจทำให้สหรัฐฯ สามารถดำเนินการโจมตีเพื่อตัดศีรษะ (preemptive, decapitating strike) ต่อคลังอาวุธนิวเคลียร์และโครงสร้างพื้นฐานสนับสนุนของตนได้ และการติดตั้งระบบป้องกันขีปนาวุธของสหรัฐฯก็อาจจำกัดความสามารถของพวกเขาในการโจมตีตอบโต้สหรัฐฯ ได้ในภายหลัง
………….
IMCT NEWS 14-10-2025