สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) เตรียมปรับลดประมาณการเศรษฐกิจโลกจากผลกระทบของสงครามในอิหร่าน พร้อมเตือนว่าเศรษฐกิจโลกในเวลานี้ “ขาดความพร้อม” ในการรับมือแรงสั่นสะเทือนรอบใหม่ ภายใต้บริบทที่พื้นที่นโยบายและเครื่องมือทางเศรษฐกิจอ่อนแอลงจากวิกฤตก่อนหน้า
ผู้อำนวยการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ออกมาเตือนผ่านบทสัมภาษณ์เมื่อวันอังคารที่ 7 เมษายนว่า IMF เตรียมที่จะปรับลดตัวเลขคาดการณ์การเติบโตของเศรษฐกิจโลก (Global Growth) อันเป็นผลมาจากสงครามในประเทศอิหร่านพร้อมระบุถึงอันตรายจากการที่เศรษฐกิจโลกในปัจจุบันขาดแคลนเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการตอบโต้ต่อภาวะช็อก (Shocks) ต่างๆ
คริสตาลินา จอร์เจียวา (Kristalina Georgieva) ผู้อำนวยการ IMF ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวบลูมเบิร์ก ณ กรุงวอชิงตัน โดยระบุว่า ก่อนที่ประเทศสหรัฐฯ และประเทศอิสราเอลจะเปิดฉากโจมตีอิหร่าน “เรากำลังอยู่ในขั้นตอนของการปรับเพิ่มตัวเลขคาดการณ์การเติบโตสำหรับปี 2026 แต่เมื่อพิจารณาจากผลกระทบของสงคราม เราจำเป็นต้องปรับลดตัวเลขเหล่านั้นลง”
ตัวเลขใหม่นี้มีกำหนดจะเผยแพร่ในสัปดาห์หน้า ซึ่งเป็นช่วงที่ IMF และธนาคารโลก (World Bank) จะร่วมกันเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมผู้กำหนดนโยบายระดับโลกในเมืองหลวงของสหรัฐฯ โดยจอร์เจียวา กล่าวว่าข้อความที่เธอต้องการสื่อสารต่อบรรดาผู้นำคือ “เตรียมตัวรับแรงกระแทกให้ดี”
เธอกล่าวว่าสงครามครั้งนี้ได้ปิดกั้นการขนส่งจากภูมิภาคอ่าวเปอร์เซีย ที่ร่ำรวยด้วยพลังงาน ก่อให้เกิด “ภาวะช็อกทางอุปทานในเชิงลบ” (Negative supply shock) อันหมายถึงปัจจัยที่ผลักดันให้ราคาสินค้าสูงขึ้น “ดังนั้น การให้ความสำคัญกับปัญหาเงินเฟ้อ (Inflation) จึงควรเป็นลำดับความสำคัญสูงสุดในขณะนี้”
นอกจากนี้ เธอยังเตือนว่าโลกมีความพร้อมน้อยลงในการตอบสนองต่อภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่ และมีเครื่องมือที่อ่อนแอลงเมื่อเทียบกับช่วงก่อนการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 (Covid) ยิ่งไปกว่านั้น ความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นระหว่างมหาอำนาจได้ทำให้ความร่วมมือระหว่างประเทศในยามฉุกเฉินทำได้ยากขึ้น แม้ว่าภาวะฉุกเฉินเหล่านั้นจะเกิดขึ้นบ่อยครั้งกว่าเดิมก็ตาม
“โลกกำลังเผชิญกับภาวะช็อกครั้งนี้หลังจากที่ต้องแบกรับผลกระทบจากโควิดและสงครามในประเทศยูเครน (Ukraine) มาแล้ว หรือจะกล่าวอีกนัยหนึ่งคือ เราเหลือพื้นที่สำหรับการดำเนินนโยบาย (Policy space) ที่ร่อยหรอลงอย่างมาก” จอร์เจียวากล่าว พร้อมเสริมว่ามีรัฐบาลเพียงไม่กี่ประเทศเท่านั้นที่ดำเนินมาตรการที่มีความหมายในการชำระภาระหนี้มหาศาลที่สะสมมาตั้งแต่ช่วงหลังโควิด
นอกเหนือจากภาวะตึงตัวด้านพลังงาน สงครามครั้งนี้ยังส่งผลกระทบต่อตลาดปุ๋ยโลกและคาดว่าจะทำให้ความไม่มั่นคงทางอาหารทั่วโลกย่ำแย่ลง โดยโครงการอาหารโลกแห่งสหประชาชาติ (WFP) ได้เตือนเมื่อเดือนที่แล้วว่า ประชากรอีกเกือบ 45 ล้านคนอาจตกอยู่ในภาวะ”ความไม่มั่นคงทางอาหารอย่างเฉียบพลัน” หากความขัดแย้งไม่ยุติลงภายในกลางปีนี้ และราคาน้ำมันยังคงสูงกว่า 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
‘ช่วงเวลาที่ละเอียดอ่อน’
ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ (Brent crude) มีการซื้อขายอยู่ที่ประมาณ 110 ดอลลาร์เมื่อวันอังคาร ซึ่งพุ่งสูงขึ้นจากประมาณ 70 ดอลลาร์ก่อนที่สงครามจะเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ขณะที่ราคาน้ำมันหน้าคลังและผลิตภัณฑ์กลั่นที่สำคัญ เช่น น้ำมันดีเซลและน้ำมันเชื้อเพลิงอากาศยาน พุ่งสูงขึ้นยิ่งกว่านั้น
ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กำลังขู่ว่าจะยกระดับการโจมตีครั้งใหญ่หากอิหร่านไม่ตกลงเปิดเส้นทางขนส่งสินค้า แต่อิหร่านระบุว่าจะตอบโต้ด้วยการโจมตีเป้าหมายพลังงานในอ่าวเปอร์เซียเพิ่มเติม ซึ่งสร้างความหวาดกลัวว่าวิกฤตเชื้อเพลิงโลกอาจรุนแรงขึ้น
จอร์เจียวากล่าวว่าทุกคนจะได้รับผลกระทบจากภาวะตึงตัวด้านพลังงาน แต่จะเป็นผลกระทบที่ไม่เท่าเทียมกัน (Asymmetrical) “หากคุณอยู่ใกล้พื้นที่ความขัดแย้ง ผลกระทบจะรุนแรงกว่า หากคุณเป็นประเทศผู้นำเข้าพลังงาน คุณจะรู้สึกเจ็บปวดมากกว่า และหากคุณไม่มีพื้นที่ทางการคลัง (Fiscal space) หรือไม่มีเงินทุนสำรองเพียงพอ ธุรกิจและครัวเรือนของคุณจะเป็นฝ่ายที่รับแรงกระแทกหนักที่สุด”
เธอกล่าวว่าธนาคารกลางทั่วโลกจะต้อง “รักษาสมดุลระหว่างการดูแลปัญหาเงินเฟ้อกับการระมัดระวังไม่ให้บดขยี้การเติบโตของเศรษฐกิจ” ซึ่งแตกต่างจากช่วงเศรษฐกิจตกต่ำจากโควิดในปี 2020 ที่นโยบายการเงินและการคลังถูกนำมาใช้อย่างสอดประสานกันในช่วงที่อุปสงค์และอุปทานลดลงพร้อมกัน
“จงระมัดระวังอย่างยิ่งในการตอบสนองต่อภาวะช็อกครั้งนี้ เพราะนี่คือช่วงเวลาที่ละเอียดอ่อนมาก” จอร์เจียวา ย้ำ
ด้านงบประมาณ รัฐบาลทั่วโลก โดยเฉพาะในเอเชีย ซึ่งพึ่งพาพลังงานจากอ่าวเปอร์เซียอย่างหนัก ได้ประกาศขั้นตอนต่างๆ เพื่อบรรเทาผลกระทบจากราคาน้ำมันที่พุ่งสูง เช่น การอุดหนุนราคาหรือการกำหนดเพดานราคา อย่างไรก็ตาม จอร์เจียวาเตือนว่าบางประเทศกำลัง “ดำเนินมาตรการที่ไม่ได้ปรับจูนให้เข้ากับพื้นที่ทางการคลังของตนเองอย่างเพียงพอ” พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลต่างๆ หลีกเลี่ยงมาตรการจำกัดการส่งออกสินค้าโภคภัณฑ์ที่สำคัญ ซึ่งจะทำให้ปัญหาของทุกคนแก้ไขได้ยากขึ้น
“เราได้กระตุ้นให้สมาชิกตระหนักว่าเราอยู่ในโลกที่มีความไม่แน่นอนและเกิดภาวะช็อกได้ง่ายขึ้น สิ่งที่จะปกป้องคุณได้คือปัจจัยพื้นฐานที่แข็งแกร่ง สถาบันที่เข้มแข็ง และนโยบายที่ดีที่สนับสนุนประสิทธิภาพการผลิตและการเติบโต และเมื่อเมฆหมอกจางลงบ้างแล้ว จงรีบสร้างทุนสำรองของคุณขึ้นมาใหม่” ผู้อำนวยการ IMF กล่าวปิดท้าย
—
IMCT NEWS 09-04-2026