อยู่อเมริกามาเกินครึ่งชีวิต ไม่เคยเสียภาษีที่ไทยแม้แต่บาทเดียว แต่พอกลับมามีสัญชาติไทย/มีชื่อในทะเบียนบ้านไทย อายุถึงเกณฑ์ และเข้าเงื่อนไขตามระบบ ก็ยังรับเบี้ยผู้สูงอายุไทยได้ ยุติธรรมหรือเปล่า?

แอดมินไปอ่านเจอคำถามนี้ในโลกโซเชียล ซึ่งถกเถียงกันเรื่องนี้ไม่จบ บางคนบอกไม่ยุติธรรม บางคนบอกเป็นสิทธิ์ที่ชอบธรรม 

❎ ฝั่งที่บอกว่า “ไม่ยุติธรรม”

“คนที่สู้ชีวิตอยู่ในไทยมาทั้งชีวิต เสียภาษีทุกเดือน ได้เบี้ยเท่ากันกับคนที่เพิ่งกลับมา” 

ข้อโต้แย้งหลักของฝั่งนี้คือเรื่อง การมีส่วนร่วมกับระบบ เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุไม่ได้ผุดขึ้นมาเอง มันมาจากภาษีของคนที่ทำงาน จ่าย VAT จ่ายภาษีเงินได้ และร่วมสร้างเศรษฐกิจไทยมาตลอด คนที่ใช้ชีวิตอยู่อเมริกา 40 ปี เสียภาษีให้รัฐบาลสหรัฐฯ ใช้ถนนอเมริกา ใช้ระบบสาธารณสุขอเมริกา แล้ววันหนึ่งกลับมารับสวัสดิการไทย มันสมเหตุสมผลไหม?

✅ ฝั่งที่บอกว่า “เป็นสิทธิ์ที่ชอบธรรม”

“เขาไม่ได้เลือกเกิด และสัญชาติไม่ใช่สิ่งที่ถอดออกได้เพราะอยู่ต่างประเทศ” 

ข้อโต้แย้งของฝั่งนี้คือเรื่อง สิทธิ์ตามสายเลือดและความเป็นคนไทย คนที่เกิดจากพ่อแม่คนไทย ไม่ว่าจะโตที่ไหน ก็ยังเป็นคนไทยโดยกฎหมาย เขาไม่ได้ “หนี” ความเป็นไทยไป เขาแค่ย้ายถิ่นฐาน ซึ่งเป็นสิ่งที่คนทุกชาติทำกันทั่วโลก นอกจากนี้หลายคนในกลุ่มนี้อาจ ส่งเงินกลับบ้าน ช่วยเหลือครอบครัวในไทยมาตลอดหลายสิบปี เงินที่ครอบครัวใช้จ่ายในไทยก็วนกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจและภาษีอยู่ดี และท้ายที่สุด ถ้าระบบเปิดให้ทำได้ถูกกฎหมาย คนที่ใช้สิทธิ์นั้นก็ไม่ได้ทำอะไรผิด ระบบต่างหากที่ต้องถูกตั้งคำถาม

📌 แล้วประเทศอื่นเขาทำยังไง? ลองดูอเมริกา เป็นตัวอย่าง เพราะถ้าพลิกสถานการณ์กลับกัน คนที่ถือสัญชาติอเมริกันตั้งแต่เกิด แต่ไม่เคยอยู่หรือทำงานเสียภาษีในอเมริกาเลย จะได้รับเงินบำนาญผู้สูงอายุของอเมริกาไหม?

❌ คำตอบคือ ไม่ได้ค่ะ

ระบบ Social Security ของอเมริกาไม่ได้ให้สิทธิ์แค่เพราะถือพาสปอร์ต แต่ผูกไว้กับ Work Credits ซึ่งได้มาจากการทำงานและเสียภาษีในอเมริกาเท่านั้น โดยต้องสะสมอย่างน้อย 40 credits หรือประมาณ 10 ปีการทำงาน จึงจะมีสิทธิ์รับ

 ไทยใช้ 👉🏻  “สัญชาติ + สถานะตามทะเบียน/คุณสมบัติ” เป็นฐานหลักของสิทธิ์นี้

 อเมริกาใช้ 👉🏻 “ประวัติการทำงานและการจ่ายภาษีเข้าระบบ” เป็นฐานหลักของบำนาญเกษียณ

📌 ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวบุคคล แต่อยู่ที่ กฎหมายที่ออกแบบมาในยุคที่คนไม่ได้เคลื่อนย้ายข้ามโลกได้ง่ายอย่างทุกวันนี้  อเมริกาเลือกวิธีหนึ่ง 🇹🇭ไทยเลือกอีกวิธีหนึ่ง และทั้งคู่ก็มีข้อดีข้อเสียต่างกัน 

แต่คำถามที่ไทยควรตอบให้ได้คือ สวัสดิการของรัฐควรยึดหลัก “สัญชาติ” หรือ “การมีส่วนร่วม”

และถ้าจะปรับระบบ ต้องทำอย่างไรโดยไม่ละเมิดสิทธิ์ของคนที่เป็นคนไทยโดยชอบธรรม? เรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องเงินไม่กี่ร้อยหรือไม่กี่พัน แต่มันคือคำถามใหญ่ของรัฐสวัสดิการไทยทั้งระบบ